ad

Hoe het coronavirus kan helpen bij de ontwikkeling van een hiv-vaccin

Laatst bijgewerkt: september 2021
123-symb-HIV-aids-10-19.jpg

nieuws Het hiv-virus, het virus dat aids veroorzaakt, bestaat al 40 jaar, maar een vaccin tegen het virus is er vooralsnog niet. Dat is te wijten aan de complexe aard van het virus dat gelijkenissen vertoont met SARS-CoV-2 of het coronavirus. De prangendheid van de coronacrisis zorgde voor doorbraken in de ontwikkeling van RNA of mRNA-vaccins, de vaccins die Pfizer en Moderna ontwikkelden tegen het coronavirus. Deze nieuw verworven kennis kan men ook inzetten bij het ontwikkelen van een hiv-vaccin. Farmaceut Moderna is inmiddels een proef gestart met een vaccin tegen hiv. 

Waarom is een hiv-vaccin ontwikkelen zo moeilijk?

Zoals we ook zien bij SARS-CoV-2, kan een virus verschillende varianten ontwikkelen. Van het hiv-virus bestaan er nog veel meer varianten dan van het coronavirus. Aangezien het de taak is van een vaccin om antistoffen op te wekken tegen al deze varianten, blijkt het ontwikkelen van een hiv-vaccin een zeer complexe opdracht. Bovendien heeft het 'envelopeiwit' van het virus een dikke suikerlaag waardoor het moeilijk is voor antistoffen om de onderliggende stukken te bereiken.

RNA-vaccins tegen hiv en corona

RNA-vaccins zijn nieuw, maar niet onbekend. Onderzoekers buigen zich al decennia over dit soort vaccin. De belangstelling werd steeds groter omdat men ze kan ontwikkelen in een laboratorium met behulp van direct beschikbare materialen. Dit betekent dat men het proces kan standaardiseren en opschalen. De onwikkeling van vaccins kan zo sneller verlopen dan wanneer men de traditionele methoden gebruikt.

Ook de coronavaccins van Pfizer en Moderna zijn gemaakt op basis van mRNA. In deze vaccins zit een vetbolletje met daarin een code die ervoor zorgt dat onze cellen spike-eiwitten gaan maken. Dat zijn de uitsteeksels op de buitenkant van het virus. Het afweersysteem herkent dat deze eiwitten niet in ons lichaam thuishoren en gaat antistoffen maken. Voor het hiv-vaccin dat Moderna gaat testen, maakte de farmaceut gebruik van dezelfde techniek: er wordt een stukje genetisch materiaal aangebracht in de spier. De spiercellen maken vervolgens een eiwitje aan en daartegen gaat het lichaam antistoffen aanmaken.

Onderzoek naar mRNA-vaccins heeft door de coronacrisis een boost gekregen. Deze vaccins zullen in de toekomst een grote rol spelen in het onderzoek naar hiv. Omgekeerd zullen ook nieuwe inzichten in hiv-onderzoek kunnen helpen bij het ontwikkelen van coronavaccins. 

Veelbelovende technologie

Het voordeel van de mRNA-technologie is dat je een vaccin snel kan maken en aanpassen aan een nieuwe variant. Eén mRNA-vaccin kan bovendien bescherming bieden tegen meerdere ziekten, waardoor men het aantal inentingen dat nodig is voor bescherming, kan beperken. 

De mRNA-technologie werd al eerder bestudeerd voor griep, zika, rabiës en cytomegalovirus (CMV). In de toekomst zal men deze techniek steeds beter onder de knie krijgen en toepassen op nieuwe, nog niet bekende virussen.

Bronnen:
https://www.rtlnieuws.nl/editienl/artikel/5249514/vaccin-hiv-moderna-mrna-coronavaccin
https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines/different-vaccines/mrna.html
https://www.ge-bu.nl/artikel/mrna-vaccins-bij-covid-19?full




ad

vaccinatie.be is een website van gezondheid.be

Het is onze missie om correcte, wetenschappelijk ondersteunde en relevante informatie te bieden over vaccinatie, zowel wat het COVID-19 vaccin betreft als de vele anderen die ons verdedigen tegen ziektes.